Maar…, toen had ik die visie gemaakt en gelijk sloeg de twijfel toe: is dit ECHT wat ik wil, is dit waar ik me aan ga committeren?

Daar was vraag 1 wel mee beantwoord leek me. Dus nog meer vragen, nog meer nadenken, ik hield een schrijfblokje bij me, waarin ik van alles opschreef. En hoe meer ik er mee bezig was hoe verlammender het werkte.

stapje terug dus

ok, passie bestaat uit twee delen: ergens goed in zijn en enthousiast zijn voor iets. Je kan ergens goed in zijn, maar het niet leuk vinden. Bijvoorbeeld, ik ben goed in het organiseren van uitjes, maar oh man, wat heb ik een hekel aan die frustratie van mensen die op het laatste moment afbellen of het afhandelen van een gedeelde rekening. En je kan ergens heel enthousiast voor zijn, maar er niet goed in zijn. Momenteel twijfel ik heftig of zelf kleding maken wel echt gaat lukken [het antwoord is ja: ik heb er nog lang niet genoeg tijd in gestopt om nu al af te haken!]

ok, het is dus prima om niet voor passie maar voor excitement te gaan (ik heb lang nagedacht over een goede nederlandse vertaling voor excitement, maar niets kunnen vinden wat dezelfde lading dekt). Je krijgt energie, je vindt het geweldig om te doen, maar het is niet hetzelfde als een christelijke roeping tot het klooster.

ok, het is dus normaal om niet te weten wat je wilt (doen).

Wat een verademing was dat besef zeg! Opeens gaat er een wereld van mogelijkheden open. Ik kan van alles uit proberen, ik kan alles doen waar ik plezier aan beleef en leer mezelf en mijn kwaliteiten zo steeds beter kennen. En als ik dan die magische combinatie van enthousiasme en ‘iets waar ik goed in ben’ tegenkom, dan pas kan ik gaan beginnen aan het leven van mijn visie of misschien wel passie!

Over een paar dagen heb ik een vervolg op de ‘leef je visie’ workshop die ik vorig jaar deed, gegeven door &Samhoud Women. [De workshop was een afgeslankte versie van het traject wat zij met hun women doorlopen].

ontwerp je visie

Door het stellen van veel vragen aan mezelf en anderen over m’n kwaliteiten en kernwaarden, werkte ik aan het creëren van een visie voor mijn leven. In die visie beschreef ik heel concreet hoe ik in het leven wil staan, waar ik m’n geld mee wil verdienen en wat ik belangrijk vind in het leven. Het idee is dat als je eenmaal die visie hebt, dat je dan concrete stappen kan/gaat ondernemen om deze visie daadwerkelijk te gaan leven. Want eigenlijk nemen we niet genoeg tijd om na te denken wat we echt willen en anderszijds zitten we vast in een routine die het moeilijk maakt te veranderen.

doel of basis?

In dit ‘leef je visie’ traject heb veel gelezen en uitgeprobeerd over hoe je de puzzelstukjes van je visie kan vinden en hoe je hem vervolgens uit kan voeren. (In eerdere posts schreef ik al over het kiezen van een focus, ervoor gaan en het gewoon doen.) Het interessante is dat bijvoorbeeld Leo van Zen Habits en Scott Young ‘het geld verdienen met je passie’ als integraal onderdeel van zo’n visie zien. Ze beschrijven dat je op zoek moet naar een manier om geld te verdienen met je passie. Het antwoord ligt volgens hen in het vullen van een menselijke behoefte met jouw passie.
Volgens mij ziet &Samhoud het meer als een basis om vervolgens een passende baan of carrière te kunnen vinden. Het gaat erom dat je jezelf en je kwaliteiten leert kennen en je daarna (eventueel samen met hen) verdiept in de verschillende carrière opties die er zijn. Ik heb het idee dat de eerste als ‘ideaalbeeld’ gezien wordt: We kijken toch op tegen die zelfstandig ondernemer die van z’n hobby een goed lopend bedrijf heeft kunnen maken (wel met nadruk om ‘goed lopend’, dat dan weer wel).

Maar ik denk dat het tweede een veel beter uitgangspunt is: als je jezelf kent, kan je op zoek naar wat bij je past.

Lemonade the movie

Je hebt in de wereld 3 soorten mensen: mensen die niet dromen, mensen die wel dromen maar niet durven en mensen die dromen en doen. slaagt de droom dan zijn we jaloers, mislukt ie zeggen we in Nederland vaak: zie je nou wel. Doe maar gewoon…

En daar kan ik me ZO kwaad over maken, dus vandaar mijn zoektocht naar inspiring people. Met grote of kleine dromen, met klein persoonlijk resultaat of juist wereldwijde impact. Laat je inspireren te dromen en vervolgens te doen.

The day I lost my job – I changed my gender.

Die zin is in m’n hoofd blijven zitten sinds ik de trailer zag. De trailer is in ieder geval al inspirerend: je baan verliezen kan juist het beste zijn wat je overkomt. Ik denk dat we de komende tijd wel meer van deze boodschappen zullen zien. Irritant? onrealistisch? Misschien wel – alleen… de regisseur is zelf 1 van die mensen, dan wordt het toch al weer een stukje echter. Vraag je je af waarom zij nou wel hun leven konden omgooien? Lef.

Ik voel me soms als of ik rondloop in een doolhof van keuzes. Veel keuzes maak je onbewust en zelfs van de keuzes die ik wel bewust maak, weet ik vaak niet of ik ze met m’n hoofd, m’n hart of met de mening van iemand anders maak. Soms maakt dat niet uit, maar als het aankomt op dingen zoals carrière of andere grote levensvragen, is het wel handig om te weten hoe het zit. Tegelijk voelt het aan alsof het een illusie is te weten wat je wilt: je denkt eerder te weten wat je wilt. Het antwoord op deze filosofische vraag is een ander blog item…, maar je kan wel bewuster en zekerder keuzes maken. Enerzijds kan je op een zakelijke, technische manier kijken naar je situatie:  Deze persoon in de Volkskrant banen krijgt een duidelijk en pragmatisch antwoord. Ze moet zichzelf drie vragen stellen: waar ben je nu, hoe ben je hier gekomen en waar ga je naar toe.

Waar sta je voor?

Deze 3 vragen zijn van 2 verschillende niveaus: de eerste twee kunnen beantwoord worden door de geschiedenis na te gaan en te snappen waarom je op bepaalde momenten voor een bepaalde richting hebt gekozen. Dit kan voor sommigen best een moeilijke oefening zijn: Het betekent dat je serieus moet nadenken over je motieven en dit kan betekenen dat je achteraf gezien in een situatie je iets, iets te makkelijk hebt laten zitten (ik ga het gevecht om die promotie niet aan, ze kiezen me toch niet). Of dat je je te sterk hebt laten leiden door bijvoorbeeld vriendinnen (studiekeuze, anyone…) en dit dus moet toegeven. Maar, als je eerlijk bent en er de tijd voor neemt, is het mogelijk te snappen wie en waar je nu bent.

De laatste vraag echter, is een veel moeilijkere vraag: het betekent dat je jezelf moet kennen en moet weten wat je van jezelf wilt en verwacht. In blogging without a blog worden 15 vragen gesteld die je op weg kunnen helpen vraag drie te beantwoorden. Om de vragen te kunnen beantwoorden moet je een standpunt innemen en kleur bekennen, het is een zoektocht naar waar je hart echt ligt. Of zoals beyond karma zegt: op zoek naar een doel en passie in je leven.
Als je eenmaal weet waar je voor staat, en weet waar je heen wilt dan kan je deze kennis gebruiken als keuze criteria. Ik las in de Opzij van deze maand de lijst van 100 meest invloedrijke vrouwen, bij een van hen viel het me op hoe rigoureus ze keuzes maakte ten aanzien van haar carrière: als het niet aansloot bij haar uiteindelijke doel (hoogleraar worden, geloof ik) dan deed ze het niet.

Bewustwording kan moeilijk zijn

Het “nadeel” van een dergelijke exercitie is dat je je nadien beseft dat je niet meer door kunt hobbelen met je leven nu je je er bewust van bent wat voor mogelijkheden er allemaal zijn en je nu dus weet wat je eigenlijk zou willen doen. Het kan er dus voor zorgen dat je (in eerste instantie) juist ongelukkiger wordt met waar je nu staat. Vooral wanneer je je beseft dat “daar waar je heen wilt” een grotere uitdaging is dan je verwacht had.

Daarnaast is dit niet een eenmalige actie, als je eenmaal bepaald hebt wat voor jou belangrijk is, dan is nuttig dit eens in de zoveel te checken en indien nodig bij te stellen. Ik denk dat we constant groeien en dat de huidige situatie bepaalt hoe we in het leven staan. Een simpel voorbeeld: nu mijn oma steeds ouder wordt en de eerste tekenen van dementie niet meer te negeren zijn, wordt de tijd die ik met haar doorbreng veel belangrijk dan het eerst was. Het kan zo zijn dat dat wat voorheen heel belangrijk was, vaak naar museum  bijvoorbeeld, nu niet meer zo belangrijk is.
Op het moment dat je je eenmaal systematisch en serieus hebt afgevraagd waarvoor je staat en wat voor jou belangrijk is, kan je eigenlijk niet meer terug. Want de kennis die je hebt op gedaan zal in je achterhoofd blijven knagen. De tweede filosofische vraag die zich dan aandient: wat is erger: onwetendheid of ontkenning?

Slash careers waren hot in 2007 toen het boek One Person/Multiple Careers: A New Model for Work/Life Success van Marci Alboher uitkwam. Slash careers, het beste omschreven als mensen die geen eenduidig antwoord kunnen geven op de vraag: “en… wat doe jij voor werk?” Het zijn mensen die tijdens hun carrières een tweede gestart zijn, of eigenlijk gecreëerd hebben. Bijvoorbeeld een leraar die ook betaald wordt voor de foto’s die hij maakt of een advocaat die ook dominee is.

Het interessante is dat Alboher het niet over een tweede baan heeft maar gelijk over carrière, implicerend dat ze volstrekt gelijkwaardig zijn en dus allebei groei mogelijkheden hebben. Het gaat expliciet niet om hobby projecten maar om werk dat daadwerkelijk geld oplevert. Volgens haar zijn er vier redenen die het slashers mogelijk maakt 2 vaak zeer verschillende carrières te combineren.

Creëren van economische zekerheid

Flexibele, draagbare technologie zorgt ervoor dat we ‘overal ‘connected’ kunnen zijn, waardoor we niet meer afhankelijk zijn van locatie en werktijden: werk is waar en wanneer jij dat wilt. Daarnaast bleven mensen vroeger 40 jaar bij hetzelfde bedrijf werken, maar tegenwoordig bestaat deze economische zekerheid  niet meer. Deze moet je dus zelf creëren: het hebben van een tweede inkomen is een zeer goede manier om meer zekerheid te krijgen. Zelf ontplooiing en carrière groei is voor veel mensen zeer belangrijk en zeker nu we langer leven en langer gaan werken is het belangrijk om niet alleen een salaris te krijgen maar ook uitdaging en fullfillment uit je werk te halen. Passie hebben voor je werk is, hoewel nu door de crisis voor velen minder relevant, niet meer weg te denken als reden om je baan te houden of juist te veranderen.

Voorwaarden voor slash/slash careers

Veel voorbeelden die ze aandraagt zijn van mensen die al goed op weg waren met hun (eerste) carrière en begonnen aan een tweede toen er een moment was waarop het wat rustiger werd of waarin ze doelbewust de tijd konden nemen om te kijken hoe ze de tweede carrière op konden starten. Logisch, als je aan het begin van carrière staat heb je veel van je energie nodig om ‘te leren’ en vaak ook om een gezin te starten. Daarnaast maakt het hebben van een goedlopende baan het ook makkelijker om de tweede rustig op te bouwen, zonder de druk van te moeten slagen. Daarom kunnen Slash/Slash combinaties ook zo exotisch zijn.

Slash careers zijn niet voor iedereen weggelegd: Je moet ervan houden je tijd te verdelen over verschillende interesse gebieden en je moet je twee soorten werk en je privé leven combineren, wat behoorlijk wat stress met zich mee kan brengen. Maar volgens Alboher wegen voor de slashers de voordelen (variatie, energie gevend, het maken van je eigen regels)  ruimschoots tegen deze stress op. Slashers denken meer in termen van worklifeblur en minder in balance, enerzijds omdat ze wel moeten combineren en anderzijds omdat deze carrières vaak uit passie ontstaan en niet zo zeer uit verplichtingen (wat werk voor veel mensen wel is). Het is zelfs zo dat bij elke periode een nieuwe carrière kan passen, ze groeien flexibel en organisch met je mee.

Het kan voor werkgevers moeilijk zijn om te accepteren dat werknemers ook nog andere bezigheden hebben, zeker als dit een compleet andere carrière is. Veel slashers vinden dat het uitvoeren van hun passie hen dingen leert die ze weer gebruiken in hun eerste baan, daarnaast biedt het ook de mogelijkheid om expertise op te bouwen in gebieden die niet zo snel in je eerste baan geleerd zouden kunnen worden. De twee carrières gecombineerd geven nieuwe inzichten, en zoals ze zo mooi zegt het is ‘ at this intersection where innovation is born’. Je kan dus zelfs aantrekkelijker zijn voor de markt.

======================================

Slash/slash careers & de crisis

En toen kwam de crisis: heeft de crisis de slashers de das om gedaan? In april van dit jaar zei Li Edelkoort in de intermediair: ook werknemers zullen zich meer gaan focussen: ze zullen niet een eigen bedrijfje hebben, in loondienst zijn en nog een of ander maatschappelijk bewust projectje ernaast doen. ‘Om je baan te behouden moet je goed zijn en om goed te zijn moet je focussen.’ ‘Die Spielerei van alles doen wat je leuk vindt, is typisch iets voor hoogconjunctuur’.

Hebben de slashers noodgedwongen 1 van hun carrières aan de boom gehangen, hetzij omdat ze ontslagen werden in hun eerste carrière , hetzij omdat er geen vraag meer is naar hun tweede? Of omdat ze geen tijd meer hebben voor de tweede omdat hun eerste baan sinds collega’s ontslagen werden veel meer demanding is geworden?

Of zijn er juist meer slashers omdat ze dit eigenlijk noodgedwongen doen om voldoende geld te verdienen? De vraag is dan of dit wel slash carrière zijn aangezien ze dan niet uit passie ontstaan zijn.

Het onderwerp interesseert me omdat ik nu zelf ook een slasher ben, gestart in ‘crisistijd’. Ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is dat je meerdere interesse gebieden hebt, die simultaan kunnen groeien. Ik ben op zoek naar antwoorden op bovenstaande vragen, to be continued…