keuzes

Ik voel me soms als of ik rondloop in een doolhof van keuzes. Veel keuzes maak je onbewust en zelfs van de keuzes die ik wel bewust maak, weet ik vaak niet of ik ze met m’n hoofd, m’n hart of met de mening van iemand anders maak. Soms maakt dat niet uit, maar als het aankomt op dingen zoals carrière of andere grote levensvragen, is het wel handig om te weten hoe het zit. Tegelijk voelt het aan alsof het een illusie is te weten wat je wilt: je denkt eerder te weten wat je wilt. Het antwoord op deze filosofische vraag is een ander blog item…, maar je kan wel bewuster en zekerder keuzes maken. Enerzijds kan je op een zakelijke, technische manier kijken naar je situatie:  Deze persoon in de Volkskrant banen krijgt een duidelijk en pragmatisch antwoord. Ze moet zichzelf drie vragen stellen: waar ben je nu, hoe ben je hier gekomen en waar ga je naar toe.

Waar sta je voor?

Deze 3 vragen zijn van 2 verschillende niveaus: de eerste twee kunnen beantwoord worden door de geschiedenis na te gaan en te snappen waarom je op bepaalde momenten voor een bepaalde richting hebt gekozen. Dit kan voor sommigen best een moeilijke oefening zijn: Het betekent dat je serieus moet nadenken over je motieven en dit kan betekenen dat je achteraf gezien in een situatie je iets, iets te makkelijk hebt laten zitten (ik ga het gevecht om die promotie niet aan, ze kiezen me toch niet). Of dat je je te sterk hebt laten leiden door bijvoorbeeld vriendinnen (studiekeuze, anyone…) en dit dus moet toegeven. Maar, als je eerlijk bent en er de tijd voor neemt, is het mogelijk te snappen wie en waar je nu bent.

De laatste vraag echter, is een veel moeilijkere vraag: het betekent dat je jezelf moet kennen en moet weten wat je van jezelf wilt en verwacht. In blogging without a blog worden 15 vragen gesteld die je op weg kunnen helpen vraag drie te beantwoorden. Om de vragen te kunnen beantwoorden moet je een standpunt innemen en kleur bekennen, het is een zoektocht naar waar je hart echt ligt. Of zoals beyond karma zegt: op zoek naar een doel en passie in je leven.
Als je eenmaal weet waar je voor staat, en weet waar je heen wilt dan kan je deze kennis gebruiken als keuze criteria. Ik las in de Opzij van deze maand de lijst van 100 meest invloedrijke vrouwen, bij een van hen viel het me op hoe rigoureus ze keuzes maakte ten aanzien van haar carrière: als het niet aansloot bij haar uiteindelijke doel (hoogleraar worden, geloof ik) dan deed ze het niet.

Bewustwording kan moeilijk zijn

Het “nadeel” van een dergelijke exercitie is dat je je nadien beseft dat je niet meer door kunt hobbelen met je leven nu je je er bewust van bent wat voor mogelijkheden er allemaal zijn en je nu dus weet wat je eigenlijk zou willen doen. Het kan er dus voor zorgen dat je (in eerste instantie) juist ongelukkiger wordt met waar je nu staat. Vooral wanneer je je beseft dat “daar waar je heen wilt” een grotere uitdaging is dan je verwacht had.

Daarnaast is dit niet een eenmalige actie, als je eenmaal bepaald hebt wat voor jou belangrijk is, dan is nuttig dit eens in de zoveel te checken en indien nodig bij te stellen. Ik denk dat we constant groeien en dat de huidige situatie bepaalt hoe we in het leven staan. Een simpel voorbeeld: nu mijn oma steeds ouder wordt en de eerste tekenen van dementie niet meer te negeren zijn, wordt de tijd die ik met haar doorbreng veel belangrijk dan het eerst was. Het kan zo zijn dat dat wat voorheen heel belangrijk was, vaak naar museum  bijvoorbeeld, nu niet meer zo belangrijk is.
Op het moment dat je je eenmaal systematisch en serieus hebt afgevraagd waarvoor je staat en wat voor jou belangrijk is, kan je eigenlijk niet meer terug. Want de kennis die je hebt op gedaan zal in je achterhoofd blijven knagen. De tweede filosofische vraag die zich dan aandient: wat is erger: onwetendheid of ontkenning?