succes en carriere

St Augustine:  it is a sin to judge people by their post

Alain de Botton [ hier Ted Talks en hier  de Volkskrant van 13 september en hier Soul Shelter ], observeert en schrijft. En wat hij zegt en schrijft bevalt me wel. In plaats van de gangbare kost “hoe wordt ik gelukkig en het “leven van je passie”, beschrijft hij hoe mensen carriere, status en hun roeping najagen en legt daarbij ook uit waarom dit de meeste van ons niet gelukkig maakt.

Zijn TED talk begint als volgt: for me they normally happen, these career crisis, often, actually on a Sunday evening, just as the sun is starting to set and the gap between the hopes for myself and the reality of my life start to diverge so painfully that I normally end up weeping in a pillow. Veel mensen hebben deze gedachten op zondag avond, volgens mij het enige moment van reflectie en rust in een week: de vorige week is voorbij, de komende week nog niet begonnen: zondag avond, het begin van een slaaploze nacht.

Verderop in de TED talk vertelt hij hoe wij synoniem zijn geworden aan onze carrière: als men hoort wat je doet op een feestje zijn ze of delighted je te ontmoeten of ze proberen zo snel mogelijk een excuus te verzinnen. Pijnlijk waar of niet? Carrière staat gelijk aan succes in een Meritocratic society: een society waarin je met talent, energie en vaardigheden de top zult bereiken. Dit impliceert echter ook een negatieve kant. Het impliceert dat degene die de top niet halen, dit ook hebben verdiend. Hij trekt daarbij de vergelijking tussen de middeleeuwen en nu: vroeger een unfortunate nu een loser. Het wordt al duidelijk in de bewoordingen.

Het woord loser hangt als een zwaard van Damocles boven ons hoofd. Vrouwen willen én kinderen én een cariere, bijvoorkeur in deeltijd. Mannen willen de kostwinner blijven én toch ook een vader zijn. Middelbare scholieren moeten een vakkenpakket kiezen nog voordat ze überhaupt alle vakken gehad hebben. Studenten moeten nominaal hun studie afmaken, stel je voor dat je even de tijd zou nemen om de toekomst te bepalen en de dertigers zitten in een dertigers dilemma. Wat een verademing om De Botton te horen zeggen dat je niet overal succesvol in kan zijn en dat je moet weten en accepteren dat je ook dingen zult missen. Dit vraagt inderdaad om moed en zelf inzicht. De  Botton vraagt niet om onze ideeën over succes op te geven maar om succes te definiëren naar onze eigen inzicht en maatstaven en niet naar die van anderen.